Sở dĩ vẫn có một số phim độc lập ở nước ta, là bởi các đạo diễn phải làm hết mọi việc: viết kịch bản, soạn dự án, đi các liên hoan, gặp gỡ nhiều người
- Không riêng gì ở Việt Nam, đầu ra của phim độc lập nói chung thì ở đâu cũng khó khăn. Chứ nếu chỉ vẽ ra những chiến lược, chờ đợi mà không đầu tư, hoặc có tiền mà đầu tư sai mục đích, thì không hy vọng gì được. Anh có cho rằng tuốt luốt các động thái này sẽ viện trợ nền điện ảnh nước nhà phát triển hơn không? - Theo tôi, sự phát triển của điện ảnh không nằm ở đó.
Mình phải nhìn vào con người, chứ không nên nhìn vào chiến lược. Nếu đạo diễn muốn làm cái mới, họ sẽ tự tìm ra cái cách để làm theo hướng họ muốn, gõ cửa từng nhà tài trợ.
Tôi không thích dùng từ nghệ thuật cho dòng phim mình đeo đuổi, nơi ngôn ngữ cá nhân tác giả mạnh hơn. Mình chỉ còn có thể đợi mong vào những bộ mặt hoàn toàn mới, nhưng hiện tại, chẳng ai đầu tư cho những người mới. Cuối năm nay hoặc đầu năm sau tôi sẽ bắt đầu quay bộ phim này. Như bộ phim “Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives” dù đoạt giải Cành Cọ Vàng nhưng cũng chỉ bán được khoảng 5000 vé, quá khiêm tốn trong con mắt nhà sản xuất.
Tới nay thì đề án đã có những hỗ trợ và bật đèn xanh đầu tiên tại một số nơi. Phim độc lập có một cơ chế vận hành khác và còn mới mẻ ở Việt Nam. Cái khó của mình vẫn là vấn đề tài chính, người sản xuất chuyên nghiệp. - Có một nghịch lý ở Việt Nam là người làm phim luôn muốn làm cái gì đó mới mẻ, nhưng lại e ngại nó không được tiếp thu.
Thế thì sao mà hy vọng được. ” Ở Việt Nam, dạng phim này liệu có triển vọng không? - Trong điện ảnh, người ta gọi đó là dạng phim “omnibus”, có cùng một chủ đề để có thể kết nối lại thành một phim dài. Vị ngay từ đầu, định hướng từ phía nhà sinh sản Blue Productions đã là một bộ phim thương nghiệp với những nước đi bài bản để thỏa mãn khán giả và đặt mục tiêu thị trường trước nhất.
Phim chùm như thế khi ra rạp sẽ gặp nhiều vấn đề về việc xác định lượng người xem có đông hay không, lo ngại việc kiểm duyệt cũng khó khăn hơn.
- Xin cám ơn anh! Bài: Trung Rwo Ảnh: Đẹp Hãy gửi thông báo, bài viết và hình ảnh bạn có cho chuyên mục tiêu khiển của Đẹp Online tại đây. Nói họ “muốn làm cái mới” thì tôi không tin, bởi họ phải bắt tay vào làm thì mới được.
- Cách đây một đôi năm, các nhà làm phim độc lập thường đau đầu với câu hỏi “Lấy tiền đâu để làm phim?”. Nom dòm, đầu đã xuôi, nhưng đuôi vẫn khó lọt
Ở quờ quạng mọi nơi đều thế thôi, nếu làm cái mình muốn thì sẽ phải chiến đấu rất nhiều, và không phải lúc nào cũng có thể làm. Khi phải xây dựng một số dự án của riêng mình và Nguyễn Hoàng Điệp, tôi thấy cả núi vấn đề. Muốn xem phim nghệ thuật và thấy nó thúc, thì ai cũng cần phải học. Nếu đi theo con đường phim thương nghiệp thì không nói làm gì, bởi bạn sẽ có một tư duy khác trong làm phim, còn nếu bạn muốn đi theo con đường nghệ thuật, thì cái làm bạn tồn tại được chính là nằm ở trong sâu thẳm của bạn có điều gì mới mẻ muốn nói bằng tiếng nói của mình hay không.
Các dự án phim chùm độc lập như vậy cần nhà sản xuất chống chèo đúng hệ thống của nó, và phải đi nhiều nơi bên ngoài chứ không bó hẹp ở Việt Nam vốn chỉ quen với kiểu nhìn vào giá trị thương nghiệp để đầu tư.
Phim theo chùm là một mẹo hay của dân làm phim để khiến nhà đầu tư háo hức hơn. Bài viết được đăng tải sẽ nhận nhuận bút theo quy chế của Tòa soạn. Hiện thời mình biết một số bạn đang có khả năng tốt, và nếu mình thực hiện được điều đó thì sẽ có thêm được cái để hy vọng. Cánh cửa đối với dòng phim độc lập Việt vẫn ở đúng chỗ đó thôi. Đi từ phim ngắn tới phim dài là một quá trình căn bản của người đạo diễn, và qua các tác phẩm nhỏ này mà chặng đường của những nhà làm phim trẻ đầy ham được bắt đầu.
Và tiếc rằng, ở Việt Nam vẫn chưa có lực lượng này. Hoặc trong thời điểm hiện tại, nếu ai đó muốn làm cái gì đó mới hẳn trong ngôn ngữ điện ảnh thì nên làm một cái phim ít tiền thôi.
Nhưng về lâu về dài, đó không phải là con đường tốt bởi người có thể làm tất thảy mọi thứ như thế, chỉ đếm được trên đầu ngón tay và họ chỉ có thể lo được cho dự án của họ thôi. Đối với dòng phim này, anh cùng với ê kíp phải được ra cái vẻ phim theo mình muốn, không có sự dồn ép quá nhiều của thị trường và các nhà sản xuất.
Lâu rồi mới có một phim như vậy, còn các hãng phim trong nước mình, cho dù được quyền quyết định làm, vẫn đốn chọn các dự án an toàn, dễ dàng.
Chỉ khi đó, phim của họ mới có một thị trường, nhưng cũng không quá nhiều. Đó là một sự sáng ý về mặt thương nghiệp, bởi các phim ngắn nếu tách riêng rẽ thì ít có giá trị khẩn hoang về mặt thương nghiệp. Về cơ bản, dòng phim phục vụ số đông và dòng phim mang tính cá nhân chủ nghĩa tác giả sẽ có những cơ chế vận hành khác nhau. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn cho điện ảnh Việt.
Sau dự án này, tôi sẽ quay lại Hà Nội để thực hiện một bộ phim nữa về một buổi họp lớp. Bởi ở Việt Nam, thảng mới có một thứ gì đó tương đối mới như bộ phim “Đường đua”. Đương nhiên, thị trường ở Việt Nam còn mới và mọi người chưa có nếp xem phim độc lập, chưa có lượng khán giả riêng, hay coi nó như một nhánh riêng của điện ảnh
- Những gì nói trên không có nghĩa họ bị ngăn trở. Phim ngắn rất đơn giản và không phải là một thử thách tới cùng tận để biết người làm phim có đi được chặng đường dài hay không.
Tinh thần độc lập diễn đạt ở việc không dựa dẫm vào các hãng phim lớn, không dựa vào quốc gia, vốn là do cá nhân chủ nghĩa bỏ ra và mọi người làm việc theo tiêu chí khá là thiện nguyện. Các phim độc lập dài cần những nhà sinh sản rất giỏi, biết đường đưa dự án phát triển lên. Nhưng theo tôi, khi mà cộng đồng làm phim độc lập còn quá nhỏ và yếu, thì chúng ta phải luôn luôn dựa vào nhau để trợ giúp lẫn nhau.
Chuyên đề “Phim ngắn cho đường dài" của Đẹp online sẽ gửi tới độc giả những lời san sẻ thực tâm của 4 nhà làm phim Đỗ Quốc Trung, Nguyễn Thành Trung, Nguyễn Hữu Tuấn và Phan Đăng Di. - Trong thời kì qua, có thể nói điện ảnh Việt Nam có một số sự biến chuyển: nhiều cuộc thi khuyến khích làm phim hơn, nhà sản xuất sẵn sàng chi tiền cho một ê kíp mới toanh và một Dự thảo Chiến lược phát triển điện ảnh tới năm 2020 cũng đã được đưa ra xem xét.
Nhưng hao hao với số mệnh phim độc lập trên thế giới, nó là một sự thách thức về mặt thị trường. - Nếu được sinh sản quy củ, chúng ta vẫn có thể thực hành một chùm phim ngắn rồi ghép vào với nhau thành 1 phim dài rồi chiếu rạp, rưa rứa với các bộ phim như “Paris Je t’Aime”, “New York I Love You.
Quờ quạng đang chạy theo một ý thức nghiêm trang và chặt chịa. Cái câu “vấn đề của người làm điện ảnh là có gì đó để nói” tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là câu khó nhằn nhất.
- Vậy có thể hiểu là, các đạo diễn muốn cái mới, nhưng hãng sinh sản muốn sản phẩm an toàn về doanh thu hơn. Các bài viết trong chuyên đề: Trung ROD: “Không tự tín thì nên bỏ nghề” Trung Rwo: “Điện ảnh Việt như… quả trứng gà” Nguyễn Hữu Tuấn: “Cái đẹp không bao giờ có giá thấp” Phan Đăng Di: "Chỉ có thể trông đợi vào những bộ mặt mới" Tổ chức: Linh Hanyi “Người làm phim không nên muốn nhiều thứ quá” - Sau khi phim “Đường đua” ra mắt, nhiều người nhận định rằng cánh cửa cho dòng phim độc lập chừng như đã rộng mở hơn một tẹo.
Nói vậy là bởi cách làm phim của nó mới ở Việt Nam: thả sức cho hình dong, sáng tạo và quyết liệt trong cách làm. Tôi nhận được tiền tài trợ từ các quỹ, cũng như các nhà đầu tư tư nhân và mọi người đang rất náo nức bởi làm việc quen nhau rồi.
Trong khi đó ở nhiều nơi, người ta đã có thể hòa trộn các nhân tố này vào được với nhau rồi, để tạo ra nhiều bộ phim thị trường mà vẫn rất nghệ thuật. - Thị trường hay nghệ thuật chỉ là chuyện định danh thôi, không có ý nghĩa gì cả. Những khối tiền lớn nhất của mình vẫn rót vào những bộ phim chiến tranh ít người xem, và cả những người làm cũng không thoải mái do bị tâm lý giao nhiệm vụ phải làm.
Nếu Nhà nước muốn làm điều gì đó cho điện ảnh, thì nên đầu tư vào con người trẻ, nên cấp những khoản tiền cho các gương mặt có khả năng làm phim ngắn. Việc làm phim ngắn – loại phim trước đây chỉ dành cho sinh viên điện ảnh làm bài tập - hiện đã trở thành một phong trào trong giới trẻ. Kể cả những đạo diễn nhân kiệt lớn của thời đương đại, có phim được chiếu tại nhiều liên hoan phim, thì việc phát hành phim của họ cũng khá khó khăn.
- Là một người tâm huyết với điện ảnh và luôn mở lòng với cái mới, có nhẽ anh đang có một số dự án nhằm phát triển những thiên tài điện ảnh trẻ? - Với vai trò cá nhân chủ nghĩa, mình chỉ có thể làm được một số việc nhỏ nhỏ mà thôi
Không thể nào vừa muốn làm phim theo ý mình, vừa có một thị trường rộng lớn được. Đó là điều tốt nhất rồi. Khi mình làm phim, mình chọn những câu chuyện gắn với xúc cảm, hồi tưởng hay những nghĩ suy rất cá nhân, riêng tư. Trừ trường hợp họ có tăm tiếng sẵn và phim được giải tại LHP Cannes, Berlin thì mới có một số hãng chuyên phát hành phim nghệ thuật nhảy vào.
Nó khác với việc đạo diễn phải quên mình đi để kể lại câu chuyện thỏa mãn số đông khán giả. Chúng ta bắt đầu phải cho những người mới làm những bộ phim nhỏ, cho họ tiếp cận với điện ảnh một cách bài bản qua các trọng tâm có sự bàn bạc học thuật như Dự án Điện ảnh ở trường ĐHKHXH&NV, trọng điểm TPD. Nhờ sự giúp đỡ của máy ảnh có chức năng quay phim, giờ đây, tuồng như ai cũng có thể trở thành “nhà làm phim ngắn”.
Quay trở lại với câu hỏi, các nhà làm phim độc lập cần có sự xác định rõ ràng ngay từ đầu rằng: không nên muốn nhiều thứ quá. Phim ngắn không phải loại thể chỉ dành cho người nghiệp dư, mà đây chính là một loại thể riêng, có đề nghị riêng. Còn hiện thời, câu hỏi chính lại là “Làm sao để tung phim ra thị trường?”. Đó là điều mình phải ưng ý thôi. Câu chuyện trong “Cha và con” nói về tình yêu, với nhiều màu sắc khó nói thành lời, có nhiều cảnh vừa hài hước, vừa buồn bã.
“Phim ngắn không phải một thử thách cùng tận” - Các nhà làm phim trẻ đang đi theo dòng phim độc lập bằng cách tính lũy hành trang với nhiều bộ phim ngắn khác nhau. Cái mới ấy phải khởi hành từ trong cá thể của anh có gì đặc biệt, chứ không phải là kể lại câu chuyện của người khác. Anh nghĩ sao về điều này? - Đó cũng không hẳn là nghịch lý. Anh nghĩ sao về điều này? - Theo tôi, “Đường đua” có thể là một phim được làm tốt, nhưng không hẳn là phim độc lập.
- Ở Việt Nam vẫn còn phân chia rẽ ròi dòng phim thị trường - nghệ thuật và có phần quy chụp. Trân trọng!.
Những người đã làm phim thì mình biết mặt họ rồi, phong cách của họ mình đã thấy, khả năng của họ đi tới đâu thì ta cũng đã biết.
- Vậy dự án phim dài tiếp theo của anh đang đi tới đâu rồi? - Mọi thứ đang rất khả quan. Hiệu quả chưa nói, nhưng điều này chí ít cũng giúp cho chính dòng phim nghệ thuật có một lượng khán giả nhiều hơn, chứ ta chẳng thể nào trách khán giả khi họ xem phim thấy không hiểu và nản.
Tôi đang làm đề án để tổ chức một trại sáng tác vào khoảng cuối tháng 10 năm nay ở Đà Nẵng, để mời những người làm phim trẻ giỏi nhất tới học với những dự án làm phim ngắn tốt.
Điều này tạo ra một tiếng nói không chỉ có ý nghĩa đánh động về sự tồn tại của dòng phim này ở riêng trong nước, mà còn tạo ra một sự xuất hiện thẳng ở các liên hoan phim, từ đó tạo ra nhiều dịp hơn cho điện ảnh Việt Nam.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét